Bomspotters maken documentaire over veiligheidsrisico kernwapens op Kleine Brogel:

Kernwapens: nutteloos en gevaarlijk.

Bomspotters hebben alle vliegtuighangars op Kleine Brogel onderzocht en de opslagplaatsen van kernwapens gelokaliseerd. Dit onderzoek is verwerkt tot een korte documentaire waarin gewezen wordt op de veiligheidsrisico’s verbonden aan deze kernwapens en de nog steeds voortdurende Koude Oorlog-politiek van de NAVO die eraan ten grondslag ligt.
De NAVO beslist de komende maanden over haar nieuw Strategisch Concept en bijgevolg ook over de blijvende aanwezigheid van deze kernwapens. Met hun acties vragen de Bomspotters al lang dat de Belgische regering wat realiteitszin in de NAVO-discussie brengt en de onmiddellijke en onvoorwaardelijke terugtrekking van deze kernwapens realiseert.

Y

Deel 1 met ondertitels in het Nederlands

Deel 2 met ondertitels in het Nederlands

Nadat Bomspotters eind januari 2010 een inspectie van een bunker op de kernwapenbasis in Kleine Brogel op film hadden gezet, ontstond een discussie in de internationale media over de veiligheid van deze kernwapens. Het ministerie van defensie reageerde door te stellen dat de Bomspotters hoogstens tot bij een lege bunker waren geraakt en dat de gevoelige zones op de basis beter bewaakt werden. De Bomspotters hebben een groot aantal van de 26 vliegtuighangars onderzocht en 8 van de 11 WS3-kernwapenopslagplaatsen kunnen lokaliseren. Met name de vliegtuighangars 2, 8, 10, 17, 18, 21, 23, 24. In één van de vliegtuighangars met WS3-bunker werd binnenin gefotografeerd.

Het resultaat ziet  in de technische analyse : Technische analyse

Kernwapens: nutteloos

Sinds het einde van de Koude Oorlog hebben de Amerikaanse tactische kernwapens in Europa geen enkel militair belang meer. Ook leidende officieren op EUCOM, het Amerikaanse militaire commando verantwoordelijk voor deze kernwapens, stellen dat de Amerikaanse tactische kernwapens in Europa geen essentieel militair nut meer hebben en noemen het een grote geldverspilling. 1500 Amerikaanse militairen worden vandaag ingezet om die nutteloze kernwapens te onderhouden en te bewaken, terwijl ook de verschillende Europese luchtmachten mensen en middelen aan die nucleaire taken besteden.

De voortdurende aanwezigheid van die kernwapens is vooral een gevolg van politieke inertie binnen de NAVO. De belangrijkste reden dat de kernwapens in Europa blijven is als concretisering van de ‘transatlantische band’, maw het samen delen van lasten en risico’s. Dit is vooral een eufemisme voor bureaucratische belangen. De voortdurende aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens geeft een aantal NAVO-bureaucraten de mogelijkheid om over de kernwapenstrategie met de VS te praten. Zij ontlenen prestige aan die wapens en hun machtspositie zou verkleinen met de terugtrekking van die kernwapens.

Kernwapens: gevaarlijk

Kernwapens stockeren als statussymbool brengt echter geen veiligheid. Integendeel, het zorgt juist voor veiligheidsproblemen. De gebrekkige veiligheid, zichtbaar gemaakt door de Bomspotters, is een gevolg van de contradictie tussen de militaire politiek en de officiële NAVO-politiek. Aangezien inzetbaarheid van die kernwapens niet de issue is maar louter hun symbolische aanwezigheid, trachten de militairen zo weinig mogelijk geld te verspillen aan de kernwapens. Maar als een vredesactivist tot vlak bij de kernwapens geraakt, dan kan iemand met slechte bedoelingen dat ook.
Nog meer geld besteden aan veiligheid en bewaking van die kernwapens betekent nog meer geld verspillen om een nutteloze politiek voort te zetten. Het echte veiligheidsprobleem vormen de kernwapens zelf en ze terugtrekken is een veel goedkopere oplossing.

De voortdurende aanwezigheid van kernwapens maakt ook het pleidooi van de Europese regeringen voor non-proliferatie ongeloofwaardig en creëert zo een veiligheidsprobleem op internationaal niveau. Oorspronkelijk werd het Non-Proliferatieverdrag gesloten voor 25 jaar. De verlenging ervan in 1995 werd slechts toegezegd mits duidelijke engagementen om werk te maken van de ontwapeningsverplichting in het verdrag. Engagementen waar slechts weinig van in praktijk zijn omgezet. Gevolg is weinig bereidheid van andere landen om het non-proliferatieregime te versterken met extra verificatiemogelijkheden en een daadwerkelijke sanctionering voor overtreders. Een terugtrekking van de Amerikaanse tactische kernwapens uit Europa zou een welkom signaal zijn dat deze ontwapeningsverplichting serieus genomen wordt. Het brengt onze veiligheid niet in het gedrang, maar versterkt ze juist door het non-proliferatieregime te versterken. Een voortdurende opstelling van deze kernwapens geeft daarentegen het signaal dat de Europese landen nog steeds kernwapens nodig hebben. Een dergelijk signaal maakt het steeds moeilijker om ze dan ook aan andere landen te ontzeggen.

Conctact Vredesactie: 0479/68.24.43

Vrijdag sloot in New York de NPT Review Conference, of de Toetsingsconferentie van het Non-Proliferatieverdrag, af met een slotverklaring. Voor wie het positief wil zien, is dit al een vooruitgang op zich gezien de vorige conferentie in 2005 tot geen enkele consensus kon komen. Maar inhoudelijk komt het amper verder dan de slotverklaring uit 2000. De kernwapenstaten blokkeerden elk verdergaand engagement.

Het Non-Proliferatieverdrag verbiedt de niet-kernwapenstaten om kernwapens te verwerven. In ruil beloofden de kernwapenstaten om hun kernwapens te ontwapenen en om andere landen toegang te verschaffen tot nucleaire technologie voor civiel gebruik. Elke 5 jaar wordt op de Toetsingsconferentie de naleving van het verdrag besproken en worden afspraken gemaakt over de verdere uitvoering. In 1995, vlak na het einde van de Koude Oorlog werd het Non-Proliferatieverdrag, dat oorspronkelijk slechts voor 25 jaar afgesloten was, voor onbepaalde tijd verlengd.

In ruil daarvoor werden een aantal principes voor nucleaire ontwapening aangenomen en een resolutie voor een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten. In 2000 werden de principes aangevuld met een actieplan dat een aantal concrete stappen bevatte. Maar die beloften werden niet in de praktijk gebracht en Bush ondermijnde het verdrag. De Obama-retoriek voor een kernwapenvrije wereld deed hopen op een serieus engagement. Maar de houding van de VS samen met de andere kernwapenstaten op deze conferentie laat van deze hoop niet veel heel.

In de media kon u vooral de kritiek op Iran horen, met de rel in het begin van de conferentie toen westerse diplomaten opstapten bij de speech van de Iraanse president. Maar de echte machtsstrijd ging tussen de kernwapenstaten, die elk serieus engagement tot verdere nucleaire ontwapening proberen te ontlopen, en de beweging van niet-gebonden landen onder leiding van Egypte aangevuld door andere landengroepen zoals de New Agenda Coalition.

De kernwapenstaten stellen dat zij wel degelijk hun kernwapenvoorraden afbouwen. Maar tegelijk maken ze geen aanstalten om tot volledige nucleaire ontwapening te komen. Integendeel, ze moderniseren hun arsenalen en geven kernwapens nog voor onbepaalde tijd een rol in hun defensie. En ze rekenen er op dat ondanks hun gebrek aan goede trouw de niet-kernwapenstaten het Non-proliferatieverdrag niet aan de kant schuiven omdat ze belang blijven hebben bij het voorkomen van meer kernwapenstaten. Voorlopig lijkt deze laatste inschatting nog op te gaan. Geen van de niet-kernwapenstaten stuurt aan op een zware confrontatie met het voortbestaan van het Non-proliferatieverdrag als inzet. Het is maar de vraag of het binnen 5 jaar de inschatting van de niet-kernwapenstaten dezelfde zal zijn, of dat ondertussen het clubje kernwapenstaten uitbreidt en het nut om het Non-Proliferatieverdrag aan te houden langzaam verdwijnt voor de niet-kernwapenstaten.

Het diplomatieke gevecht ging bijgevolg vooral over het inschrijven van concrete engagementen versus vage beloften. De slottekst lijkt vooral neer te komen op een bevestiging van de engagementen uit 2000. De kernwapenstaten beloven daarover tijdig consultaties te starten en in 2014 te rapporteren. Het oorspronkelijke voorstel hield een engagement in om die consultaties in 2011 te starten, waarna de VN secretaris-generaal in 2014 een conferentie zou organiseren over een programma om binnen een specifieke tijdskader te komen tot volledige nucleaire ontwapening met bijbehorend verdrag. Waar het eerste ontwerp stelde dat de uitvoering van art 6, de ontwapeningsverplichting, binnen een tijdsgebonden kader moet plaatshebben is dit afgezwakt tot het nota nemen dat dit de opinie van de meerderheid van de staten is. De kernwapenstaten lieten ook het aan hun gevraagde engagement schrappen om geen nieuwe types kernwapens te ontwikkelen en om de bestaande niet te moderniseren.

Zowat de enige nieuwe afspraak betreft hoe te komen tot een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten. Namelijk via een diplomatiek proces, met een eerste conferentie in 2012. Deze discussie is gericht op het kernwapenarsenaal van Israel, dat het NPT niet getekend heeft en bijgevolg niet aanwezig is. De kans is groot dat Israel zijn kat stuurt en het hele proces reduceert tot een lege oefening. Verder wordt de VN secretaris-generaal Ban-Ki-Moon sterker bij het reilen van de Conference on Disarmament betrokken. Maar van zijn 5-punten voorstel voor nucleaire ontwapening wordt hooguit akte genomen. Tenslotte is de vraag van de niet-kernwapenstaten naar concrete en tijdsgebonden engagementen voor nucleaire ontwapening beter weerspiegeld. Maar ook dat de kernwapenstaten hier hooguit nota van nemen. Deze amper naspeurbare vooruitgang kan echter de conclusie niet wegnemen dat deze conferentie grotendeels een maat voor niks was.

Ook al is de eindverklaring vooral een bevestiging van de engagementen uit 2000, toch lijkt het erop dat ook na deze NPT Review Conference er in de VN stelselmatig druk zal worden uitgeoefend op de kernwapenstaten om werk te maken van onderhandelingen. Het idee dat gewerkt moet worden aan een verdrag dat kernwapens verbiedt en een kader voor ontwapening vastlegt, wordt door meer landen dan vroeger naar voren geschoven.

In april 2009, tijdens de top van Straatsburg, beslisten de NAVO-leiders dat het tijd was voor een nieuw Strategisch Concept. In haar Strategisch Concept zet de alliantie uiteen welke rol ze in de wereld wil spelen, wat ze als voornaamste bedreigingen ziet en hoe ze daar wil op reageren. Het huidige Strategisch Concept dateert van 1999 en heeft zijn tijd gehad: de wereld is ingrijpend veranderd en ook de NAVO zelf is geëvolueerd. Door het uitwerken van een nieuw Strategisch Concept probeert de NAVO een nieuwe consensus te creëren tussen de lidstaten over haar toekomstige marsrichting. Onvermijdelijk wordt ook de rol van kernwapens in de NAVO-strategie bediscussieerd. Blijft de NAVO vasthouden aan kernwapens als “noodzakelijk voor onze veiligheid”? Houdt ze de mogelijkheid open om als eerste kernwapens te gebruiken? Of kiest ze er voor het zonder kernwapens te doen? In november 2010 vallen de beslissingen.

Vorige zomer werd een comité van experts aangesteld onder leiding van Madeleine Albright (Amerikaanse minister van buitenlandse zaken tijdens de Kosovo-oorlog) en Jeroen van der Veer (voormalige topman van Shell). Zij organiseerden vier seminaries en verschillende consultaties met de militaire en politieke elite, waarvan ze de resultaten verwerkten in een rapport.

Dit rapport werd op 17 mei voorgesteld aan de NAVO-ambassadeurs en gepubliceerd. Nu is het de beurt aan NAVO secretaris-generaal Rasmussen om een ontwerp Strategisch Concept te schrijven, vermoedelijk tegen het eind van de zomer. Daarna kunnen de lidstaten nog enkele maanden bakkeleien over zinnen en formuleringen. Op de top van regeringsleiders in Lissabon van 19 tot 21 november moet dan de finale versie worden goedgekeurd.

De tegenstellingen

De voorbije 10 jaar kampte de NAVO met interne tegenstellingen tussen de lidstaten. De VS willen de NAVO omvormen tot een instrument voor wereldwijde interventies. Ze willen hun militaire sterkte gebruiken om een dominante rol te blijven spelen in de wereldpolitiek. De VS verwachten van Europa een ondersteuning van de militaire machtspolitiek in het Midden-Oosten en Centraal-Azië.
Deze visie op de NAVO als militair interventieapparaat wordt door de politieke en militaire elite in Europa slechts beperkt gedragen en al helemaal niet door de Europese publieke opinie. De Europese elites zetten wel degelijk in op de omvorming van hun legers naar interventietroepen, maar zien de rol hiervan veel beperkter. Een zelden uitgesproken verschilpunt is wie de economische vruchten van die omvorming mag dragen, de Amerikaanse defensie-industrie of ook de Europese.

Bij de Europese bevolking geraakt de militaire interventiepolitiek hoogstens verkocht door ze te verpakken als een humanitaire hulpmissie en is de oorlog in Afghanistan helemaal niet populair. De Europese publieke opinie ligt niet wakker van de dreigingen die de elites naar voren schuiven als legitimatie voor de defensiepolitiek. Dit resulteert in lagere defensiebudgetten in Europa in vergelijking met de VS, maar ook in een zekere speelruimte voor de militaire elites. Enerzijds klagen ze over het gebrek aan ondersteuning voor de militaire missies, maar tegelijk garandeert die lage belangstelling ook relatief weinig protest.
In Oost-Europa wordt vooral belang gehecht aan de collectieve verdedigingsfunctie. Deze landen zijn bij de NAVO gegaan om bescherming te krijgen tegen de Russische beer. De politieke elites in Oost-Europa spreken over Rusland in termen die aan de Koude Oorlog doen denken.

De Oost-Europese landen hebben zich sinds 2003 sterk geëngageerd in de Amerikaanse interventiepolitiek, in de hoop dat zij als nuttige bondgenoten ook op Amerikaanse ondersteuning kunnen rekenen. Hetzelfde geldt voor de ondersteuning die zij geven aan de Amerikaanse rakettenverdedigingsplannen. In april jl. zei de Poolse minister van buitenlandse zaken Sikorski koudweg dat hij niet geloofde in een dreiging met raketten uit Iran, maar dat meewerken aan rakettenverdediging voor Polen een manier was om de militaire samenwerking met de VS en de NAVO te versterken. De Oost-Europese landen zijn dan ook vragende partij voor de aanwezigheid van Amerikaanse en NAVO-militaire installaties, in de hoop dat de VS en de NAVO-landen zo sneller geneigd zullen zijn om effectief tussen te komen bij een dreiging uit Rusland.

Het nieuwe Strategisch Concept moet al deze tegenstellingen overbruggen en een nieuwe consensus creëren.

Het comité van experts heeft zijn aanbevelingen gepresenteerd. Na een analyse van de veiligheidsomgeving en de belangrijkste taken van de NAVO volgt een hele reeks aanbevelingen.

Wereldwijde militaire interventiemachine

De nieuwe rol van de NAVO als wereldwijde interventiemachine wordt bevestigd. Volgens het comité van experts blijft deze functie één van de vier militaire missies, naast de territoriale verdediging, de verdediging tegen onconventionele dreigingen en het zorgen voor een stabielere internationale omgeving door militaire samenwerking.

Renovatie van de Koude Oorlogstrategie

Het rapport van het expertencomité geeft de indruk dat de Koude Oorlog nog niet voorbij is. Sterker nog, de NAVO lijkt de Koude Oorlog-strategie deels opnieuw te willen invoeren. Het rapport stelt dat, om geloofwaardig te blijven, de collectieve verdediging terug moet onderbouwd worden met effectieve oorlogsplanning, oefeningen en paraatheid van troepen. Men schrijft dat het risico op een militaire aanval op de NAVO of haar lidstaten onwaarschijnlijk is, maar dat de mogelijkheid niet genegeerd mag worden.

Het rapport stelt wel dat Rusland niet als vijand wordt beschouwd, een stevige contradictie gezien dit het enige land is dat in staat zou zijn tot zo’n aanval . Het rapport geeft openlijk de tegenstellingen toe die aan de basis van deze renovatiewens liggen. De NAVO-lidstaten variëren sterk in hun beschrijvingen van Rusland en sommige landen staan omwille van historische redenen, nabijheid en recente gebeurtenissen (zoals de oorlog met Georgië) veel sceptischer tegenover een positieve relatie met Rusland dan andere.

Wil dit zeggen dat de lidstaten de Koude Oorlog-legers gaan heropbouwen? Daar lijkt niemand toe bereid. Men bekijkt hoe de nieuw opgebouwde interventiestructuren zoals de NATO Response Force (NRF) een rol kunnen krijgen in de collectieve verdediging. De NAVO wil haar interventiecapaciteit verder uitbouwen en er tegelijk de scenario’s voor de territoriale verdediging aan vast koppelen.

Collectieve verdediging wordt breed geïnterpreteerd. De dreigingen kunnen zowel vlakbij als op grote afstand ontstaan. Hiermee suggereert men dat er niet zoveel verschil zit tussen beide soort operaties. Een suggestie die meer lijkt op wishful thinking om de tegenstellingen toe te dekken dan op enig realiteitsgehalte. Een toekomstgericht en adequaat antwoord op een reëel veiligheidsprobleem valt het alleszins niet te noemen.

Kernwapens

De kernwapendiscussie binnen de NAVO lijdt aan eenzelfde nostalgie naar de Koude Oorlog. Duitsland opende de discussie op een positieve manier door te stellen dat de tactische kernwapens nergens meer goed voor zijn. Vijf landen, waaronder België, zetten de discussie op de agenda. Maar het werd snel duidelijk dat aan die tactische kernwapens nog een reeks andere belangen verbonden zijn. Die van de NAVO-bureaucratie die daaraan een zeker prestige ontleent en met de VS aan tafel kan zitten om over de nucleaire strategie te praten. Zij zien de stationering van deze kernwapens in bijna rituele termen als de veruitwendiging van de trans-Atlantische lotsverbondenheid, zeg maar de trans-Atlantische trouwring.

De Oost-Europese staten gebruiken de discussie om andere toegevingen als pasmunt in de plaats te krijgen. En de Obama-administratie kan niet op eigen initiatief met een unilaterale schrapping van kernwapens naar het Congress, als ze daar het nieuwe START-verdrag goedgekeurd wil krijgen. Resultaat is dat het expertenrapport in Koude Oorlog-stijl vasthoudt aan kernwapens. Het stelt dat zolang kernwapens bestaan, de NAVO kernwapens moet behouden en dit met een breed gedeelde verantwoordelijkheid voor de opstelling en operationele ondersteuning. Lees: een voortzetting van de bestaande ontplooiing in Europa. De expertencommissie maakt zich er dus vanaf met een pleidooi voor de status quo.

Het laatste woord in deze discussie is nog niet gezegd en ook Albright stelde dat dit onderdeel tot de heftigste discussies binnen de expertengroep had geleid. De kernwapenstrategie belooft één van de lastigste discussiepunten te worden, waarover pas in november op de NAVO-top in Lissabon de laatste knopen zullen doorgehakt worden. Een terugtrekking zonder meer van de tactische kernwapens ligt volgens de NAVO-bureaucraten niet op tafel. Wel wordt verwezen naar toekomstige onderhandelingen met Rusland. Rusland is daar voorlopig geen vragende partij voor, maar de kwestie kan een plek krijgen in een bredere onderhandelingsagenda zoals over de conventionele wapens als opvolging voor het CFE-verdrag.

Enige beweging is in dit geval pas te verwachten na de ratificatie van het nieuwe START-verdrag. Dit betekent dat de kernwapens hier nog enkele jaren blijven liggen. De ontslagnemende Belgische regering, die maar schoorvoetend het Duitse initiatief volgde, lijkt daar tevreden mee. Hopelijk legt Duitsland er zich niet zo snel bij neer en wordt een nieuwe Belgische regering een veel stevigere partner voor nucleaire ontwapening.

Lessen uit Afghanstan en Irak

Enige twijfel over het nut van de huidige militaire operaties van de NAVO valt niet te bespeuren. De interventie in Afghanistan wordt als een adequaat antwoord beschouwd. De lessen die de experts trekken uit de Afghanistan-operatie en de discussies over de oorlog in Irak, lijken vooral te wijzen op het verkleinen van de ruimte voor oppositie door individuele lidstaten.

De experts willen niet langer dat alle beslissingen afhankelijk zijn van een consensus onder de NAVO-leden.
Alleen voor de belangrijkste beslissingen zoals artikel 5-verbintenissen (de collectieve verdedigingsverplichting), budgetten, nieuwe missies of het aanvaarden van nieuwe leden, zou de consensusregel moeten behouden blijven. Ook wordt voorgesteld om de secretaris-generaal of de militaire opperbevelhebber een autonome beslissingsbevoegdheid te geven bij crisissituaties zoals een raket- of cyberaanval of terrorisme. Het ontneemt de lidstaten deels de bevoegdheid om zelf de situatie te beoordelen. Een zeer verregaande suggestie, zeker gezien NAVO secretarissen-generaal in het verleden niet veel blijk gaven van terughoudendheid.

Verder wordt stevig gepleit om meer kosten via het gemeenschappelijke NAVO-budget te laten lopen, zowel voor investeringen als voor bepaalde onderdelen van operaties. Meer gemeenschappelijke financiering zorgt ervoor dat lidstaten de controle over hun defensiebudget verliezen en dat ze meebetalen aan beslissingen waartegen ze eigenlijk gekant zijn.

Ten slotte is er de les dat er beter met de eigen bevolking gecommuniceerd moet worden om voor de nodige publieke ondersteuning te zorgen.

Rakettenschild

Tot nu toe behoort het rakettenschild niet tot het arsenaal van de NAVO. Daar moet volgens de experts verandering in komen. Zo’n rakettenschild van de NAVO zou de afschrikking en trans-Atlantische verdeling van de verantwoordelijkheden versterken.

Obama schrapte het Bush-voorstel (een Europese poot voor het Amerikaanse continentale systeem), maar stelde wel een alternatief systeem voor. Dit impliceert de uitbouw van een afzonderlijk rakettenverdedigingssysteem in Europa dat in verschillende fases meegroeit met de veronderstelde dreiging. De eerste fase impliceert AEGIS-schepen met rakettenverdediging in Turkije of elders in Zuid-OostEuropa. Vervolgens bijkomende installaties op land, eerst in Roemenië of Bulgarije en later in Polen. In de laatste fase (2018) zou de rakettenverdediging inzetbaar worden tegen intercontinentale raketten. En met dit laatste heeft Rusland grote problemen. Het weigert te geloven, zoals de NAVO beweert, dat zo’n schild niet tegen Moskou is gericht.

Dit systeem is de Amerikaanse bijdrage aan de NAVO-missile defense en is geen unilateraal project meer. Het geheel zou vallen onder een geïntegreerd NAVO-commando, zoals nu het geval is met de luchtverdediging. Voorgesteld wordt dat de NAVO investeert in een communicatie- en commandosysteem dat het Amerikaanse project koppelt aan andere beperktere rakettenverdedigingssystemen in Europa.

Uit het rapport blijkt dat de blik die de NAVO op de wereld werpt nog steeds door Koude Oorlog-denken gekleurd is. Ook al is het amper in staat om serieuze dreigingen te formuleren, toch ziet het een belangrijke rol weggelegd voor een militair antwoord en bijgevolg voor zichzelf. Dat het militaire antwoord zelf oorzaak van de dreigingen kan zijn, zoals de uitbreidingsplannen of de rakettenverdedigingsinstallaties in de relatie met Rusland, is al helemaal een ketterse gedachte die in deze context niet kan opkomen.

NAVO-kernwapens: de keuze is aan de Europeanen

In de pas verschenen Nuclear Posture Review kiest de Obama-administratie voor nucleaire ontwapening, maar de concrete stappen blijven bescheiden. De daadwerkelijke ontwapening is die vervat in het nieuwe START-verdrag, maar dit is beperkt tot een honderdtal strategische kernwapens. Wel is de NPR doordrenkt met de Obama-retoriek van een kernwapenvrije wereld en wordt er naar gestreefd om de rol van kernwapens in de militaire strategie te beperken. Tevens belooft de VS om geen kernwapens in te zetten tegen niet-kernwapenstaten, die het NPT ondertekend hebben en voldoen aan alle nonproliferatie-verplichtingen.
Met betrekking tot de tactische kernwapens toont de VS zich bereid om deze terug te trekken, maar moeten de Europese regeringen de keuze maken. De bal ligt nu in het kamp van de Europese bondgenoten, en dus ook bij de Belgische regering. Het effect van een duidelijk boodschap is wel degelijk in de Nuclear Posture Review terug te vinden. De Japanse regering liet duidelijk blijken dat voor hun kernwapens niet meer nodig waren. Dit werd ondersteund met een brief ondertekend door parlementsleden uit zowel meerderheid als oppositie. Resultaat: de VS schrapt de kernwapens bedoeld om in crisistijd in de Pacific te ontplooien.
Vredesactie roept de Belgische regering en politici op om duidelijk positie te kiezen voor de verwijdering van deze kernwapens.

De voorbije jaren maakten verschillende belangrijke politieke stemmen duidelijk dat het nu of nooit voor nucleaire ontwapening was. Ofwel maken de kernwapenmachten werk van hun ontwapeningsverplichting in het Non-Proliferatieverdrag, ofwel verliest dit verdrag alle geloofwaardigheid en zijn we op weg naar een wereld met 20-30 kernwapenstaten waarin ooit kernwapens opnieuw gebruikt zouden worden. Voormalige secretaris-generaal IAEA El Baradei: “When it comes to nuclear weapons, we are reaching a fork in the road. Either we must begin moving away from a security system based on nuclear weapons, or we should resign ourselves to President Kennedy´s 1960s prediction of a world with 20 to 30 nuclear-weapon States.”
In de net verschenen Nuclear Posture Review slaat de Obama-administratie de juiste weg in naar nucleaire ontwapening, al blijven de stappen op deze weg nog zeer bescheiden.

De daadwerkelijke ontwapening blijft beperkt tot het nieuwe START-verdrag en houdt slechts een vermindering van het aantal opgestelde strategische kernwapens in met een honderdtal. Het Witte Huis stelt wel dat de limieten voor dragers van kernwapens met 50% verminderen, maar die vermindering wordt vooral gerealiseerd door een wijziging in wat meegeteld wordt.
Wel is de NPR doordrenkt met de Obama-retoriek van een kernwapenvrije wereld en wordt er naar gestreefd om de rol van kernwapens in de militaire strategie te beperken. Het belangrijkste dat Obama in de aanbieding heeft naar de niet-kernwapenstaten op de komende NPT Review Conference zijn enkele verklaringen met betrekking tot de militaire strategie.
Ten eerste dat de rol van kernwapens in de Amerikaanse militaire strategie verminderd wordt. Toch blijft ook hier de formulering zeer timide. Een no first use-politiek, de belofte niet als eerste kernwapens in te zetten, is niet aan de orde. Zelfs een beperking van de rol van kernwapens tot afschrikking van kernwapens is nog teveel gevraagd, al wordt gesteld dat gestreefd zal worden naar zulk een militaire strategie. Maar voorlopig blijven kernwapens ook een rol houden ter afschrikking van andere massavernietigingswapens of een grootschalige conventionele aanval vanwege de andere kernwapenstaten. De niet-kernwapenstaten krijgen wel een garantie dat zij in zulk een geval niet met kernwapens geconfronteerd worden.
Deze garantie is de tweede belangrijke verklaring. Tot nu toe hebben de kernwapenstaten al zulke ‘negatieve veiligheidsgaranties’, dit zijn garanties aan niet-kernwapenstaten dat tegen hun geen kernwapens ingezet zullen worden, gegeven maar in zeer ambigue termen. Nu belooft de VS om geen kernwapens in te zetten tegen niet-kernwapenstaten, wanneer die het NPT ondertekend hebben en voldoen aan alle nonproliferatie-verplichtingen. Deze laatste voorwaarde maakt dat Iran en Noord-Korea niet op deze garantie kunnen rekenen en is bedoeld om landen aan te zetten zich volledig in het nonproliferatieregime in te schrijven. Waar de Bush-administratie kernwapens ook duidelijk een rol gaf tegen landen met mogelijk andere massavernietigingswapens zoals chemische en biologische, stelt de Obama-administratie in dit geval vernietigend maar wel met conventionele wapens te zullen reageren. Deze garanties in een juridisch bindend instrument zoals een verdrag gieten, wat door vele niet-kernwapenstaten gevraagd wordt, is echter nog een stap te ver. En de optie om op deze politiek terug te komen wordt open gehouden in geval dat er zich fundamentele ontwikkelingen voordoen op het vlak van biotechnologie.
Kortom, de gekozen benadering gaat in de goede richting. Maar ook is duidelijk dat de militaire bureaucratie en de nucleaire labo’s zwaar op de rem hebben gestaan bij de formulering van de concrete stappen. De vraag is of dit voldoende is om op de NPT Review Conference de brede waaier van niet-kernwapenstaten tevreden te stellen.

Wat de tactische kernwapens in Europa betreft, laat de Nuclear Posture Review de keuze aan de bondgenoten of zij een verdere ontplooiing op hun grondgebied voor hun veiligheid noodzakelijk achten. De bal ligt nu in het kamp van de Europese bondgenoten, en dus ook bij de Belgische regering. Zij hebben nu alle ruimte om nee te zeggen tegen die kernwapens. Tot nu toe is de Belgische regering zeer op de vlakte gebleven. Maar verder zwijgen staat vanaf nu gelijk met een keuze om kernwapens te houden, en dus een stap naar daadwerkelijke nucleaire ontwapening te blokkeren.
Het effect van een duidelijk boodschap is wel degelijk in de Nuclear Posture Review terug te vinden. De Japanse regering liet duidelijk blijken dat voor hun kernwapens niet meer nodig waren. Dit werd ondersteund met een brief ondertekend door parlementsleden uit zowel meerderheid als oppositie. Resultaat: de VS schrapt de TLAM-N, nucleaire kruisraketten bedoeld om in crisistijd in de Pacific te ontplooien op duikboten of schepen.

Vredesactie roept de Belgische regering en politici op om duidelijk positie te kiezen voor de verwijdering van deze tactische kernwapens. Met zo’n duidelijke stellingname zou de Belgische regering de politiek van de Amerikaanse president Obama net ondersteunen. In deze Nuclear Posture Review is duidelijk te merken hoe de nucleaire bureaucratie en het Pentagon stevig weerstand hebben geboden tegen Obama’s keuze voor nucleaire ontwapening en hoe de bescheiden stapjes afgekocht zijn geworden.
Het verleden geeft enkele lessen over de mogelijke invloed van de Belgische politiek. Tijdens de tweede ambtstermijn van president Clinton in de jaren ‘90 is zo de dynamiek naar nucleaire ontwapening stilgevallen. De Belgische en andere Europese regeringen keken toen de kat uit de boom. Enkele jaren eerder toonde minister van defensie Coëme zich minder schuchter. Hij verzette zich tegen de modernisering van de korte afstandskernwapens in Europa en haalde toen zijn slag thuis. Ook nu heeft de Belgische regering de keuze: stil toekijken hoe de militaire bureaucratie de initiatieven voor nucleaire ontwapening fnuikt, of met een duidelijke stellingname de door Obama ingeslagen weg ondersteunen.

Hans Lammerant

Kernwapens kunnen niet ingezet worden zonder het internationaal humanitair recht te schenden.   De opstelling van kernwapens en de training van Belgische piloten voor de inzet van kernwapens komen neer op het voorbereiden van oorlogsmisdaden.

Honderden mensen werden gearresteerd waaronder twee journalisten. Ze worden één voor één verhoord en later op de avond terug vrijgelaten.

De actie van Vredesactie werd breed ondersteund. Greenpeace riep haar leden op om deel te nemen. Honderdvijftig mensen namen deel aan de stille wake van Pax Christi en ACW-Limburg aan het uiteinde van de landingsbaan van de F16’s . Ze lazen gedichten voor en hielden een half uur stilte voor de voorbije en toekomstige slachtoffers van nucleaire wapens. De massaal opgetrommelde militairen en politieagenten keken geamuseerd toe.

Aan de andere kant van het domein, aan de ingang van de Amerikaanse eenheid, ging ondertussen een kleurrijk muzikaal spektakel door. Tweehonderd mensen uit gans België vierden er de opening van het Natuurpark Kleine Brogel. De waarnemend burgemeester van Kleine Brogel gaf een speech over het gevaar van de kernwapens en het beëindigen van de militaire functie van het domein. Daarna knipte zijn vrouw het lint door en werd, onder begeleiding van een Luikse fanfare, een volksfeest ingezet.

De actiedag vond plaats in het kader van een Europese actiedag tegen kernwapens, waarbij aan alle kernwapenbasissen in Europa protestacties plaatsvinden.

Kernwapens weg: Nu of nooit

2010 biedt unieke kansen voor nucleaire ontwapening. In mei 2010 zaten de 187 landen die het Non-Proliferatieverdrag ondertekenden, het verdrag dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan, opnieuw samen. De NAVO herziet in 2010 haar strategie en dit keer kan de NAVO kiezen om dat zonder kernwapens te doen.

In heel Europa groeit de politieke wil om de NAVO-kernwapens weg te krijgen. Belgische toppolitici pleiten voor een kernwapenvrij Europa maar onze regering durft voorlopig niet echt haar nek uitsteken. De Bomspotters willen dat de Belgische regering haar verantwoordelijkheid neemt: de kernwapens moeten weg en België moet als NAVO-lid pleiten voor het onvoorwaardelijk schrappen van de illegale nucleaire strategie.

Regering neem uw verantwoordelijkheid: ontwapen

Een jaar geleden zette president Obama nucleaire ontwapening terug op de internationale politieke agenda, maar voorlopig heeft dit nog niet veel opgeleverd. Het START-verdrag heeft eindelijk een opvolger, maar grote stappen naar nucleaire ontwapening worden er niet door gezet.

Ondanks alle retoriek over een kernwapenvrije wereld nemen de kernwapenstaten geen ernstige engagementen om die visie in praktijk te brengen en moderniseren ze hun kernwapens.

In mei 2010 ging in New York de NPT Review Conference door. Alle landen die het Non-Proliferatieverdrag ondertekend hebben, maakten afspraken over de verdere toepassing van dit verdrag en dus ook over de ontwapeningsverplichting vervat in dit verdrag. In 2010 herziet de NAVO haar Strategisch Concept. In november wordt een nieuwe versie van dit Strategisch Concept goedgekeurd en daarmee wordt ook de nucleaire strategie van de NAVO voor het komende decennium vastgelegd.

België kan wel degelijk een rol spelen om verdere stappen naar nucleaire ontwapening te zetten.

De Bomspotters willen dat de Belgische regering haar verantwoordelijkheid neemt: de kernwapens moeten weg en België moet als NAVO-lid pleiten voor het onvoorwaardelijk schrappen van de illegale nucleaire strategie.

België is één van de vijf landen die de kernwapens op de agenda hebben gezet van de informele NAVO-bijeenkomst met ministers van buitenlandse zaken in Tallin op 22-23 april. Maar niemand kon zeggen wat dit initiatief concreet inhield. Wij vragen dan ook dat de Belgische regering een duidelijker standpunt inneemt voor de terugtrekking van de kernwapens.

Tientallen geweldloze acties

“Wij zitten zelf niet mee aan de onderhandelingstafel. Wij kunnen geen nieuwe verdragen afsluiten, maar we kunnen wel verhinderen dat de illegale kernwapenakkoorden in stilte, ver van enige openbaarheid, verder worden uitgevoerd. Daarom voert Vredesactie met de campagne Bomspotting sinds december 2009 non stop geweldloze acties aan de militaire basis van Kleine Brogel.”, zegt Inez Louwagie van Vredesactie.

Honderden mensen en organisaties gaven gehoor aan de oproep. Tientallen acties zijn ondertussen doorgegaan. In december ging Sinterklaas over de draad in Kleine Brogel. In januari zorgde de groep trainers geweldloze actie van Vredesactie voor wereldnieuws. Ze liepen door een openstaande poort tot vlakbij de vliegtuighangars waaronder de kernbommen zijn opgeslagen. De dag na de oproep van onze vier toppolitici voor nucleaire ontwapening en het weinig ambitieuze antwoord van onze premier hierop, stonden opnieuw veertig Bomspotters in Kleine Brogel.  Zangkoren zongen strijdliederen, Gentenaren graafden een tunnel naar de kernwapens, Greenpeace belette met balonnen dat de F16’s konden opstijgen, …

De massale Bomspotting actie van 3 april was het hoogtepunt van deze reeks die doorging tot aan de start van de NPT-conferentie in mei 2010.

Europese actiedag

De actie op 3 april was ook een onderdeel van een Europese actiedag tegen kernwapens. Overal waar kernwapens in Europa opgesteld staan, werden geweldloze acties georganiseerd. In Groot-Brittannië organiseerde Trident Ploughshares een blokkade-actie aan de basis van Faslane, waar de Britse kernwapen-onderzeeërs gelegerd zijn. In Frankrijk werd een geweldloze actie georganiseerd aan de basis van Mont-Marsan (een opslagplaats van kernwapens).  Dertien mensen stapten op de basis. Ze werden brutaal aangehouden. In frankrijk werd ook actie gevoerd in Brest aan het FOST-hoofdkwartier (Force Océanique STratégique, de Franse nucleaire onderzeeërs) en op 2 april aan het ministerie van defensie in Parijs. In Duitsland vond op 4 april een protestactie plaats aan de basis van Büchel, terwijl de terugtrekking van de NAVO-kernwapens één van de centrale eisen was van de Paasmarsen die overal in Duitsland plaats vinden. In Nederland organiseerde Ontwapen een opruimingsactie aan en op de basis van Volkel.  Rond de middag betraden tientallen actievoerders het militaire domein. In Turkije vonden acties plaats in Ankara en Istanboel. In Italië tenslotte werd eerder op 21 maart een manifestatie georganiseerd aan de basis van Aviano.

De Bomspotting-campagne

Zoals de voorbije jaren werd de Bomspotting-actie voorafgegaan door dreigende taal vanwege de overheid, het uitrollen van kilometers prikkeldraad en het opstellen van meer dan duizend soldaten en politiemensen. Toch is de Bomspotting-actie niets anders dan een geweldloze poging om het internationaal recht te doen naleven.

Kernwapens kunnen niet ingezet worden zonder het internationaal humanitair recht te schenden.   Hun opstelling en de training van Belgische piloten voor de inzet van kernwapens komt neer op het voorbereiden van oorlogsmisdaden. De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 8 juli 1996 over kernwapens was voor Vredesactie de aanleiding om een campagne te starten om onze overheid aan te zetten het internationaal humanitair recht te respecteren en een einde te maken aan de opstelling van kernwapens. Sinds 1997 hebben duizenden mensen deelgenomen aan geweldloze burgerinspecties, waarbij naar analogie met de VN-wapeninspecteurs in Irak getracht wordt een einde te maken aan de opstelling van illegale massavernietigingswapens. Het Belgische gerecht heeft het nooit aangedurfd om de juridische discussie ten gronde aan te gaan in de rechtbank. Onze overheid kiest ervoor om haar illegaal beleid te beschermen tegen haar burgers door van de militaire basis een versterkte burcht te maken.

Toch is de campagne Bomspotting niet zonder politieke gevolgen gebleven. De campagne zorgde ervoor dat de kernwapens op de politieke agenda belandden en een steeds groeiende groep politici sprak zich uit tegen de verdere opstelling van de kernwapens. In 2005 vroeg het Belgische parlement een eerste maal in een resolutie om de terugtrekking. Dit jaar vertolkten Jean-Luc Dehaene, Willy Claes, Guy Verhofstadt en Louis Michel in hun opiniestuk hetzelfde standpunt, net als tientallen parlementsleden uit alle partijen in een brief aan president Obama. Wordt dit groeiend politiek bewustzijn in 2010 door de Belgische regering eindelijk omgezet in daden?

Het ministerie van defensie stelt dat het de Bomspotting-acties beu is. Vredesactie zal met plezier een punt zetten achter de campagne Bomspotting, wanneer de Belgische regering zich in regel stelt met het internationaal humanitair recht en de kernwapens uit Kleine Brogel doet verdwijnen.

teksten van deelnemers aan de Bomspotting-actie:

‘Daarom ging ik toch naar Kleine Brogel’ door Hugo Van Dienderen

‘Spinnen met Defensie’ door Bas Matthynssens

Waar zit onze ‘no nukes’ generatie?’ door Eric Terclaevers

2010 biedt unieke kansen voor nucleaire ontwapening. Vanaf 3 mei 2010 zitten de 187 landen die het Non-Proliferatieverdrag ondertekenden, het verdrag dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan, opnieuw samen. De NAVO herziet in 2010 haar strategie en dit keer kan de NAVO kiezen om dat zonder kernwapens te doen.

In heel Europa groeit de politieke wil om de NAVO-kernwapens weg te krijgen. Belgische toppolitici pleiten voor een kernwapenvrij Europa maar onze regering durft voorlopig niet echt haar nek uitsteken. De Bomspotters willen dat de Belgische regering haar verantwoordelijkheid neemt: de kernwapens moeten weg en België moet als NAVO-lid pleiten voor het onvoorwaardelijk schrappen van de illegale nucleaire strategie.

Regering neem uw verantwoordelijkheid: ontwapen

Een jaar geleden zette president Obama nucleaire ontwapening terug op de internationale politieke agenda, maar voorlopig heeft dit nog niet veel opgeleverd. Het START-verdrag heeft eindelijk een opvolger, maar grote stappen naar nucleaire ontwapening worden er niet door gezet. Ondanks alle retoriek over een kernwapenvrije wereld nemen de kernwapenstaten geen ernstige engagementen om die visie in praktijk te brengen en moderniseren ze hun kernwapens. In mei 2010 start de NPT Review Conference. Alle landen die het Non-Proliferatieverdrag ondertekend hebben, maken afspraken over de verdere toepassing van dit verdrag en dus ook over de ontwapeningsverplichting vervat in dit verdrag. In 2010 herziet de NAVO haar Strategisch Concept. In november wordt een nieuwe versie van dit Strategisch Concept goedgekeurd en daarmee wordt ook de nucleaire strategie van de NAVO voor het komende decennium vastgelegd.

België kan wel degelijk een rol spelen om verdere stappen naar nucleaire ontwapening te zetten. De Bomspotters willen dat de Belgische regering haar verantwoordelijkheid neemt: de kernwapens moeten weg en België moet als NAVO-lid pleiten voor het onvoorwaardelijk schrappen van de illegale nucleaire strategie.

België is één van de vijf landen die de kernwapens op de agenda hebben gezet van de informele NAVO-bijeenkomst met ministers van buitenlandse zaken in Tallin op 22-23 april. Maar niemand kan zeggen wat dit initiatief concreet inhoudt. Wij vragen dan ook dat de Belgische regering hier een duidelijk standpunt inneemt voor de terugtrekking van de kernwapens.

Tientallen geweldloze acties

“Wij zitten zelf niet mee aan de onderhandelingstafel. Wij kunnen geen nieuwe verdragen afsluiten, maar we kunnen wel verhinderen dat de illegale kernwapenakkoorden in stilte, ver van enige openbaarheid, verder worden uitgevoerd. Daarom voert Vredesactie met de campagne Bomspotting sinds december 2009 non stop geweldloze acties aan de militaire basis van Kleine Brogel.”, zegt Inez Louwagie van Vredesactie.

Honderden mensen en organisaties gaven gehoor aan de oproep. Tientallen acties zijn ondertussen doorgegaan. In december ging Sinterklaas over de draad in Kleine Brogel. In januari zorgde de groep trainers geweldloze actie van Vredesactie voor wereldnieuws. Ze liepen door een openstaande poort tot vlakbij de vliegtuighangars waaronder de kernbommen zijn opgeslagen. De dag na de oproep van onze vier toppolitici voor nucleaire ontwapening en het weinig ambitieuze antwoord van onze premier hierop, stonden opnieuw veertig Bomspotters in Kleine Brogel.  Zangkoren zongen strijdliederen, Gentenaren graafden een tunnel naar de kernwapens, Greenpeace belette met balonnen dat de F16’s konden opstijgen, …

Vandaag, 3 april, is het hoogtepunt van deze reeks die doorgaat tot aan de start van de NPT- conferentie in mei 2010. Honderden Bomspotters zullen geweldloos actie voeren op en rond het militaire terrein. Ze zullen picknicken op de landingsbaan, met fanfares hun protest laten klinken, met Pax Christi een stille wake houden,…

Europese actiedag

De actie vandaag is ook een onderdeel van een Europese actiedag tegen kernwapens. Overal waar kernwapens in Europa opgesteld staan, worden geweldloze acties georganiseerd. In Groot-Brittannië organiseert Trident Ploughshares een blokkade-actie aan de basis van Faslane, waar de Britse kernwapen-onderzeeërs gelegerd zijn. In Frankrijk worden geweldloze acties georganiseerd aan de basis van Mont-Marsan (een opslagplaats van kernwapens), in Brest aan het FOST-hoofdkwartier (Force Océanique STratégique, de Franse nucleaire onderzeeërs) en op 2 april aan het ministerie van defensie in Parijs. In Duitsland vindt op 4 april een protestactie plaats aan de basis van Büchel, terwijl de terugtrekking van de NAVO-kernwapens één van de centrale eisen is van de Paasmarsen die overal in Duitsland plaats vinden. In Nederland organiseert Ontwapen een opruimingsactie aan en op de basis van Volkel. In Turkije vinden acties plaats in Ankara en Istanboel. In Italië tenslotte werd eerder op 21 maart een manifestatie georganiseerd aan de basis van Aviano.

De Bomspotting-campagne

Zoals de voorbije jaren wordt de Bomspotting-actie voorafgegaan door dreigende taal vanwege de overheid, het uitrollen van kilometers prikkeldraad en het opstellen van meer dan duizend soldaten en politiemensen. Toch is de Bomspotting-actie niets anders dan een geweldloze poging om het internationaal recht te doen naleven. Kernwapens kunnen niet ingezet worden zonder het internationaal humanitair recht te schenden. Hun opstelling en de training van Belgische piloten voor de inzet van kernwapens komt neer op het voorbereiden van oorlogsmisdaden. De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 8 juli 1996 over kernwapens was voor Vredesactie de aanleiding om een campagne te starten om onze overheid aan te zetten het internationaal humanitair recht te respecteren en een einde te maken aan de opstelling van kernwapens. Sinds 1997 hebben duizenden mensen deelgenomen aan geweldloze burgerinspecties, waarbij naar analogie met de VN-wapeninspecteurs in Irak getracht wordt een einde te maken aan de opstelling van illegale massavernietigingswapens. Het Belgische gerecht heeft het nooit aangedurfd om de juridische discussie ten gronde aan te gaan in de rechtbank. Onze overheid kiest ervoor om haar illegaal beleid te beschermen tegen haar burgers door van de militaire basis een versterkte burcht te maken.

Toch is de campagne Bomspotting niet zonder politieke gevolgen gebleven. De campagne zorgde ervoor dat de kernwapens op de politieke agenda belandden en een steeds groeiende groep politici sprak zich uit tegen de verdere opstelling van de kernwapens. In 2005 vroeg het Belgische parlement een eerste maal in een resolutie om de terugtrekking. Dit jaar vertolkten Jean-Luc Dehaene, Willy Claes, Guy Verhofstadt en Louis Michel in hun opiniestuk hetzelfde standpunt, net als tientallen parlementsleden uit alle partijen in een brief aan president Obama. Wordt dit groeiend politiek bewustzijn in 2010 door de Belgische regering eindelijk omgezet in daden?

Het ministerie van defensie stelt dat het de Bomspotting-acties beu is. Vredesactie zal met plezier een punt zetten achter de campagne Bomspotting, wanneer de Belgische regering zich in regel stelt met het internationaal humanitair recht en de kernwapens uit Kleine Brogel doet verdwijnen.

Updates en foto’s worden beschikbaar gemaakt via www.vredesactie.be en www.bomspotting.be

Iedereen is van harte uitgenodigd om de feestelijke opening bij te wonen!

De militaire luchtmachtbasis die jarenlang Amerikaanse kernwapens stockeerde is eindelijk omgetoverd tot een prachtig natuurpark! (… of dat is toch wat we binnenkort mogen verwachten…)

Premier Leterme liet weten te zullen pleiten voor de terugtrekking van de Amerikaanse kernwapens uit de Europese NAVO-landen.

En België kan nog meer doen! In mei begint de Herzieningsconferentie van het Non-Proliferatie Verdrag in New York waarvan België het vice-voorzitterschap op zich neemt.

Kom dus op zaterdag 3 april om 12u af naar Kleine Brogel om onze regeringsleiders aan hun woord te houden.

Het is niet moeilijk om te vinden, volg gewoon de nieuwe bewegwijzering!

Zoals je kan zien, kan je er vlot geraken vanuit Peer, Kleine Brogel, Grote Brogel, Kaulille…

Hiermee ondersteunt Greenpeace de Bomspotting-actie van 3 april , waaraan het ook zal deelnemen (1). Deze manifestatie wijst op het belang van 2010, een cruciaal jaar voor de nucleaire ontwapening. Verwacht wordt dat er krachtige beslissingen komen in het kader van de herziening van de strategie voor kernwapens in de Verenigde Staten (US Nuclear Posture Review), van de herziening van het Non-proliferatieverdrag (NPT) en van de algemene NAVO-strategie.

“Onlangs hebben verschillende prominenten in België zich voorstander getoond van de nucleaire ontwapening”, reageert Eloi Glorieux van de campagne tegen kernenergie bij Greenpeace (2). “Ook in de Kamer en de Senaat zijn recent verscheidene resoluties over kernontwapening goedgekeurd. We vinden dat er naar deze stemmen moet worden geluisterd en dat er actie moet komen om de Amerikaanse kernwapens daadwerkelijk uit België te verwijderen. Waarom is het nog nodig dat F-16’s met kernwapens vanuit Kleine Brogel opstijgen (3)?”

De meerderheid van de Europeanen lijkt het daarmee eens. Een opiniepeiling die Stracom voor Greenpeace uitvoerde in zes Europese landen met NAVO-kernwapens op hun grondgebied bracht aan het licht dat bijna 70 procent van de ondervraagden voor de kernontwapening is (4).  Binnen de NAVO delen Duitsland, Luxemburg, Nederland en Noorwegen het Belgische standpunt.

“Dit is hét moment waarop alle NAVO-lidstaten zich achter het standpunt van deze vijf landen moeten scharen”, stelt Dominic Moran, expert nucleaire ontwapening van Greenpeace Internationaal. “Op 22 april zitten de ministers van Buitenlandse Zaken samen in Tallin. Tijdens die ontmoeting moet het debat dat de vijf landen op gang hebben gebracht vorm krijgen. Het feit dat Europa en Turkije vasthouden aan kernwapens, is aan herziening toe. Deze wapens zijn immers het gevolg van een voorbijgestreefde doctrine.”

Op enkele weken van de top in Tallin en die voor de herziening van het Non-proliferatieverdrag vraagt Greenpeace de terugtrekking en ontmanteling van de Amerikaanse tactische wapens op militaire basissen in Europa. Onze buitenlandminister Steven Vanackere (CD&V) moet in de Estse hoofdstad actief pleiten voor de terugtrekking van deze nucleaire massavernietigingswapens.

De idee van een wereld zonder kernwapens zou overal in de wereld moeten rijpen. Nu Amerikaanse en Russische onderhandelaars trots een vermindering van het aantal strategische kernwapens (Strategic Arms Reduction Treaty of START-verdrag) aankondigen, kunnen we niet om de vaststelling heen dat de Koude Oorlog voorbij is (5).

Voetnoten
(1) www.bomspotting.be (pdf)
(2) Vier ministers van staat hebben zich openlijk uitgesproken over de kwestie. Ook premier Yves Leterme pleit ervoor het kernwapenverdrag op de agenda van de NAVO te plaatsen.
(3) In oorlogstijd zijn het de Belgische piloten van het 31ste ‘Tiger’ Smaldeel aan wie nucleaire opdrachten worden toevertrouwd, in casu het droppen van de B-61 atoombommen. Dit Smaldeel is een onderdeel van de 10 Tactische Wing, officieel verantwoordelijk en getraind voor het vliegen met F-16 toestellen. De 10 Tactisch Wing neemt ook op regelmatige basis deel aan oefeningen voor het laden en inzetten van kernwapens.
(4) De zes landen zijn Duitsland, België, Italië, Nederland, Groot-Brittannië en Turkije. De resultaten van de peiling vind je op http://www.greenpeace.org/international/press/reports/nuclear-weapons-in-europe-survey.
De belangrijkste feiten uit het nieuwe START-verdrag: www.whitehouse.gov/the-press-office/key-facts-about-new-start-treaty
(5) De resultaten werden samen een Greenpeacerapport gelanceerd, zie http://activism.greenpeace.org/documents/NATOfr.pdf