3 april 2010. Massale Bomspotting op Kleine Brogel. Een actieverslag.

3 april 2010. Massale Bomspotting op Kleine Brogel. Een actieverslag.

Duizend Bomspotters trotseerden op 3 april het slechte weer om het illegale kernwapenbeleid van onze overheid aan te klagen. Ze gingen in op de oproep van Vredesactie en lieten zich niet afschrikken door de gigantische hoeveelheid soldaten en politie, de kilometers prikkeldraad, helikopters en honden die werden ingezet om een illegaal beleid in stand te houden. Honderden Bomspotters slaagden erin om geweldloos op het militaire terrein van Kleine Brogel te geraken en deden daarmee een poging om het internationaal recht te doen naleven.

Kernwapens kunnen niet ingezet worden zonder het internationaal humanitair recht te schenden.   De opstelling van kernwapens en de training van Belgische piloten voor de inzet van kernwapens komen neer op het voorbereiden van oorlogsmisdaden.

Honderden mensen werden gearresteerd waaronder twee journalisten. Ze worden één voor één verhoord en later op de avond terug vrijgelaten.

De actie van Vredesactie werd breed ondersteund. Greenpeace riep haar leden op om deel te nemen. Honderdvijftig mensen namen deel aan de stille wake van Pax Christi en ACW-Limburg aan het uiteinde van de landingsbaan van de F16’s . Ze lazen gedichten voor en hielden een half uur stilte voor de voorbije en toekomstige slachtoffers van nucleaire wapens. De massaal opgetrommelde militairen en politieagenten keken geamuseerd toe.

Aan de andere kant van het domein, aan de ingang van de Amerikaanse eenheid, ging ondertussen een kleurrijk muzikaal spektakel door. Tweehonderd mensen uit gans België vierden er de opening van het Natuurpark Kleine Brogel. De waarnemend burgemeester van Kleine Brogel gaf een speech over het gevaar van de kernwapens en het beëindigen van de militaire functie van het domein. Daarna knipte zijn vrouw het lint door en werd, onder begeleiding van een Luikse fanfare, een volksfeest ingezet.

De actiedag vond plaats in het kader van een Europese actiedag tegen kernwapens, waarbij aan alle kernwapenbasissen in Europa protestacties plaatsvinden.

Kernwapens weg: Nu of nooit

2010 biedt unieke kansen voor nucleaire ontwapening. In mei 2010 zaten de 187 landen die het Non-Proliferatieverdrag ondertekenden, het verdrag dat de verspreiding van kernwapens moet tegengaan, opnieuw samen. De NAVO herziet in 2010 haar strategie en dit keer kan de NAVO kiezen om dat zonder kernwapens te doen.

In heel Europa groeit de politieke wil om de NAVO-kernwapens weg te krijgen. Belgische toppolitici pleiten voor een kernwapenvrij Europa maar onze regering durft voorlopig niet echt haar nek uitsteken. De Bomspotters willen dat de Belgische regering haar verantwoordelijkheid neemt: de kernwapens moeten weg en België moet als NAVO-lid pleiten voor het onvoorwaardelijk schrappen van de illegale nucleaire strategie.

Regering neem uw verantwoordelijkheid: ontwapen

Een jaar geleden zette president Obama nucleaire ontwapening terug op de internationale politieke agenda, maar voorlopig heeft dit nog niet veel opgeleverd. Het START-verdrag heeft eindelijk een opvolger, maar grote stappen naar nucleaire ontwapening worden er niet door gezet.

Ondanks alle retoriek over een kernwapenvrije wereld nemen de kernwapenstaten geen ernstige engagementen om die visie in praktijk te brengen en moderniseren ze hun kernwapens.

In mei 2010 ging in New York de NPT Review Conference door. Alle landen die het Non-Proliferatieverdrag ondertekend hebben, maakten afspraken over de verdere toepassing van dit verdrag en dus ook over de ontwapeningsverplichting vervat in dit verdrag. In 2010 herziet de NAVO haar Strategisch Concept. In november wordt een nieuwe versie van dit Strategisch Concept goedgekeurd en daarmee wordt ook de nucleaire strategie van de NAVO voor het komende decennium vastgelegd.

België kan wel degelijk een rol spelen om verdere stappen naar nucleaire ontwapening te zetten.

De Bomspotters willen dat de Belgische regering haar verantwoordelijkheid neemt: de kernwapens moeten weg en België moet als NAVO-lid pleiten voor het onvoorwaardelijk schrappen van de illegale nucleaire strategie.

België is één van de vijf landen die de kernwapens op de agenda hebben gezet van de informele NAVO-bijeenkomst met ministers van buitenlandse zaken in Tallin op 22-23 april. Maar niemand kon zeggen wat dit initiatief concreet inhield. Wij vragen dan ook dat de Belgische regering een duidelijker standpunt inneemt voor de terugtrekking van de kernwapens.

Tientallen geweldloze acties

“Wij zitten zelf niet mee aan de onderhandelingstafel. Wij kunnen geen nieuwe verdragen afsluiten, maar we kunnen wel verhinderen dat de illegale kernwapenakkoorden in stilte, ver van enige openbaarheid, verder worden uitgevoerd. Daarom voert Vredesactie met de campagne Bomspotting sinds december 2009 non stop geweldloze acties aan de militaire basis van Kleine Brogel.”, zegt Inez Louwagie van Vredesactie.

Honderden mensen en organisaties gaven gehoor aan de oproep. Tientallen acties zijn ondertussen doorgegaan. In december ging Sinterklaas over de draad in Kleine Brogel. In januari zorgde de groep trainers geweldloze actie van Vredesactie voor wereldnieuws. Ze liepen door een openstaande poort tot vlakbij de vliegtuighangars waaronder de kernbommen zijn opgeslagen. De dag na de oproep van onze vier toppolitici voor nucleaire ontwapening en het weinig ambitieuze antwoord van onze premier hierop, stonden opnieuw veertig Bomspotters in Kleine Brogel.  Zangkoren zongen strijdliederen, Gentenaren graafden een tunnel naar de kernwapens, Greenpeace belette met balonnen dat de F16’s konden opstijgen, …

De massale Bomspotting actie van 3 april was het hoogtepunt van deze reeks die doorging tot aan de start van de NPT-conferentie in mei 2010.

Europese actiedag

De actie op 3 april was ook een onderdeel van een Europese actiedag tegen kernwapens. Overal waar kernwapens in Europa opgesteld staan, werden geweldloze acties georganiseerd. In Groot-Brittannië organiseerde Trident Ploughshares een blokkade-actie aan de basis van Faslane, waar de Britse kernwapen-onderzeeërs gelegerd zijn. In Frankrijk werd een geweldloze actie georganiseerd aan de basis van Mont-Marsan (een opslagplaats van kernwapens).  Dertien mensen stapten op de basis. Ze werden brutaal aangehouden. In frankrijk werd ook actie gevoerd in Brest aan het FOST-hoofdkwartier (Force Océanique STratégique, de Franse nucleaire onderzeeërs) en op 2 april aan het ministerie van defensie in Parijs. In Duitsland vond op 4 april een protestactie plaats aan de basis van Büchel, terwijl de terugtrekking van de NAVO-kernwapens één van de centrale eisen was van de Paasmarsen die overal in Duitsland plaats vinden. In Nederland organiseerde Ontwapen een opruimingsactie aan en op de basis van Volkel.  Rond de middag betraden tientallen actievoerders het militaire domein. In Turkije vonden acties plaats in Ankara en Istanboel. In Italië tenslotte werd eerder op 21 maart een manifestatie georganiseerd aan de basis van Aviano.

De Bomspotting-campagne

Zoals de voorbije jaren werd de Bomspotting-actie voorafgegaan door dreigende taal vanwege de overheid, het uitrollen van kilometers prikkeldraad en het opstellen van meer dan duizend soldaten en politiemensen. Toch is de Bomspotting-actie niets anders dan een geweldloze poging om het internationaal recht te doen naleven.

Kernwapens kunnen niet ingezet worden zonder het internationaal humanitair recht te schenden.   Hun opstelling en de training van Belgische piloten voor de inzet van kernwapens komt neer op het voorbereiden van oorlogsmisdaden. De uitspraak van het Internationaal Gerechtshof van 8 juli 1996 over kernwapens was voor Vredesactie de aanleiding om een campagne te starten om onze overheid aan te zetten het internationaal humanitair recht te respecteren en een einde te maken aan de opstelling van kernwapens. Sinds 1997 hebben duizenden mensen deelgenomen aan geweldloze burgerinspecties, waarbij naar analogie met de VN-wapeninspecteurs in Irak getracht wordt een einde te maken aan de opstelling van illegale massavernietigingswapens. Het Belgische gerecht heeft het nooit aangedurfd om de juridische discussie ten gronde aan te gaan in de rechtbank. Onze overheid kiest ervoor om haar illegaal beleid te beschermen tegen haar burgers door van de militaire basis een versterkte burcht te maken.

Toch is de campagne Bomspotting niet zonder politieke gevolgen gebleven. De campagne zorgde ervoor dat de kernwapens op de politieke agenda belandden en een steeds groeiende groep politici sprak zich uit tegen de verdere opstelling van de kernwapens. In 2005 vroeg het Belgische parlement een eerste maal in een resolutie om de terugtrekking. Dit jaar vertolkten Jean-Luc Dehaene, Willy Claes, Guy Verhofstadt en Louis Michel in hun opiniestuk hetzelfde standpunt, net als tientallen parlementsleden uit alle partijen in een brief aan president Obama. Wordt dit groeiend politiek bewustzijn in 2010 door de Belgische regering eindelijk omgezet in daden?

Het ministerie van defensie stelt dat het de Bomspotting-acties beu is. Vredesactie zal met plezier een punt zetten achter de campagne Bomspotting, wanneer de Belgische regering zich in regel stelt met het internationaal humanitair recht en de kernwapens uit Kleine Brogel doet verdwijnen.